Ông Phạm Nhật Vượng Tặng 99,8% Cổ Phần VinES Cho VinFast

Ngày 11/10/2023, Chủ tịch Vingroup Phạm Nhật Vượng công bố tặng 99,8% cổ phần Công ty Cổ phần Giải pháp Năng lượng VinES cho VinFast. Theo VinFast, sau giao dịch VinES được sáp nhập vào VinFast nhằm tăng khả năng tự chủ về công nghệ pin, củng cố chuỗi sản xuất và bổ sung nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu, phát triển pin dành cho xe điện.

Đây không chỉ là một thương vụ chuyển giao cổ phần trong cùng hệ sinh thái Vingroup. Xét ở góc độ ngành công nghiệp xe điện, pin là một trong những hệ thống quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, quãng đường vận hành, khả năng sạc, độ bền, trọng lượng và hiệu suất của phương tiện.

Việc tích hợp VinES vào VinFast vì vậy có thể được xem là một bước nhằm kết nối sâu hơn giữa nghiên cứu pin – công nghệ cell – battery pack – sản xuất – phần mềm quản lý – xe điện hoàn chỉnh.

Đối với thị trường Việt Nam, sự kiện cũng cho thấy công nghệ pin đang dần trở thành một lĩnh vực chiến lược trong quá trình phát triển xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng.

VinES là công ty gì?

VinES – VinES Energy Solutions Joint Stock Company – là doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup, chuyên nghiên cứu, phát triển và sản xuất pin lithium-ion phục vụ phương tiện giao thông và các ứng dụng lưu trữ năng lượng.

Theo thông tin VinFast công bố năm 2023, VinES có vốn pháp định 6.500 tỷ đồng, tương đương khoảng 270 triệu USD tại thời điểm công bố. Công ty cũng hợp tác với các đối tác công nghệ pin quốc tế trong quá trình phát triển các giải pháp năng lượng.

VinES nghiên cứu những gì?

Một doanh nghiệp công nghệ pin không chỉ đơn giản sản xuất một “cục pin” hoàn chỉnh.

Hệ sinh thái công nghệ có thể bao gồm nhiều lớp:

• Cell pin.
• Module pin.
• Battery pack.
• Hệ thống quản lý pin BMS.
• Hệ thống quản lý nhiệt.
• Thiết kế cơ khí của bộ pin.
• Kiểm thử và an toàn.
• Công nghệ sản xuất.
• Phần mềm quản lý năng lượng.
• Giải pháp lưu trữ năng lượng.

Khi các năng lực này được kết nối trực tiếp với quá trình phát triển xe điện, hãng xe có thể đồng thời tối ưu nhiều yếu tố thay vì phải điều chỉnh sản phẩm theo công nghệ từ một nhà cung cấp hoàn toàn độc lập.

Ông Phạm Nhật Vượng tặng 99,8% VinES cho VinFast như thế nào?

Theo thông báo chính thức của VinFast, ông Phạm Nhật Vượng công bố tặng 99,8% cổ phần VinES cho VinFast vào tháng 10/2023.

Sau giao dịch, VinES được đưa vào VinFast nhằm tăng mức độ tự chủ về công nghệ và chuỗi sản xuất pin.

VinFast tiếp nhận những gì từ VinES?

Thông tin chính thức cho biết VinFast tiếp nhận các tài sản của VinES liên quan đến:

• Sở hữu trí tuệ về cell pin.
• Công nghệ battery pack.
• Cơ sở sản xuất.
• Công nghệ sản xuất.
• Quan hệ hợp tác.
• Hợp đồng với các nhà cung cấp.

VinFast nhận định việc tích hợp các nguồn lực này giúp hoàn thiện chuỗi sản xuất tích hợp và tăng khả năng kiểm soát công nghệ pin cũng như chuỗi cung ứng.

Vì sao tỷ lệ 99,8% đáng chú ý?

Tỷ lệ 99,8% đồng nghĩa phần sở hữu được chuyển giao ở mức gần như toàn bộ.

Quan trọng hơn con số cổ phần là khả năng đưa hoạt động nghiên cứu pin và phát triển xe điện vào cùng một hệ thống.

Thay vì:

Nhà cung cấp pin → VinFast → phát triển xe

mô hình tích hợp sâu hơn có thể hướng đến:

R&D cell → Battery Pack → BMS → Xe điện → Phần mềm → Sản xuất

Bảng tóm tắt thương vụ VinES – VinFast

Lưu ý về thời điểm sự kiện

Thông tin ông Phạm Nhật Vượng tặng 99,8% cổ phần VinES cho VinFast là sự kiện diễn ra từ tháng 10/2023, không phải thương vụ mới trong năm 2026. Nguồn chính thức của VinFast công bố thông tin này ngày 11/10/2023.

Vì sao công nghệ pin quan trọng với VinFast?

Trong xe động cơ đốt trong, động cơ và hộp số là những cấu phần cốt lõi.

Đối với xe điện, battery pack trở thành một trong những hệ thống quan trọng nhất.

Pin ảnh hưởng đến quãng đường xe điện

Lượng năng lượng mà battery pack lưu trữ có ảnh hưởng lớn đến phạm vi vận hành.

Tuy nhiên, quãng đường thực tế còn liên quan đến:

• Trọng lượng xe.
• Hiệu suất motor.
• Khí động học.
• Điều kiện vận hành.
• Hệ thống điều hòa.
• Nhiệt độ môi trường.
• Phần mềm quản lý năng lượng.

Do đó, việc phát triển xe và pin đồng bộ có thể mang lại nhiều lợi thế trong quá trình tối ưu sản phẩm.

Pin ảnh hưởng đến giá thành xe

Battery pack là một thành phần quan trọng trong cơ cấu chi phí của xe điện.

Chi phí không chỉ đến từ cell mà còn từ:

• Module.
• BMS.
• Vỏ pack.
• Hệ thống làm mát.
• Cảm biến.
• Điện tử công suất.
• Phần mềm.
• Quy trình kiểm thử.

Nếu kiểm soát được nhiều khâu hơn, nhà sản xuất có thêm khả năng tối ưu chi phí và thiết kế.

Pin ảnh hưởng đến trọng lượng

Muốn xe đi xa hơn, một cách đơn giản là tăng dung lượng pin.

Nhưng battery pack lớn hơn cũng làm:

• Xe nặng hơn.
• Tiêu thụ năng lượng tăng.
• Hệ thống treo chịu tải lớn hơn.
• Khung xe cần thiết kế lại.
• Chi phí tăng.

Bài toán phát triển pin vì vậy luôn là sự cân bằng giữa:

Dung lượng – trọng lượng – hiệu suất – giá thành – độ bền – an toàn.

Battery Pack trên xe điện gồm những gì?

Một bộ pin xe điện phức tạp hơn rất nhiều so với pin dân dụng.

Cấu trúc có thể hình dung đơn giản:

Cell → Module → Battery Pack

Tùy thiết kế của từng hãng, cấu trúc thực tế có thể khác.

Cell pin

Cell là đơn vị điện hóa cơ bản tạo ra và lưu trữ năng lượng.

Nhiều cell được kết nối để đạt mức điện áp và dung lượng mà phương tiện yêu cầu.

Module pin

Một nhóm cell có thể được tổ chức thành module nhằm thuận tiện cho:

• Kết nối điện.
• Quản lý nhiệt.
• Giám sát.
• Bảo trì.
• Thiết kế kết cấu.

Battery Pack

Pack hoàn chỉnh có thể bao gồm:

• Cell.
• Module.
• BMS.
• Busbar.
• Contactor.
• Cầu chì.
• Cảm biến nhiệt độ.
• Hệ thống làm mát.
• Hệ thống điện áp cao.
• Vỏ bảo vệ.

Vì vậy, năng lực phát triển pin xe điện không chỉ phụ thuộc việc mua được cell tốt.

BMS là gì và tại sao quan trọng?

BMS là viết tắt của Battery Management System – Hệ thống quản lý pin.

BMS đóng vai trò theo dõi và quản lý hoạt động của battery pack.

BMS có thể theo dõi những gì?

Tùy hệ thống, BMS có thể liên quan đến:

• Điện áp cell.
• Điện áp toàn bộ pack.
• Dòng điện.
• Nhiệt độ.
• Trạng thái sạc.
• Trạng thái sức khỏe pin.
• Sai lệch giữa các cell.
• Điều kiện bất thường.

Vì sao cần cân bằng cell?

Sau thời gian sử dụng, các cell trong cùng battery pack có thể xuất hiện chênh lệch.

Nếu một cell yếu hơn đáng kể, hiệu suất của cả pack có thể bị ảnh hưởng.

Đây là lý do hệ thống quản lý pin đóng vai trò rất quan trọng trong xe điện.

VinFast được lợi gì khi tích hợp VinES?

VinFast cho biết việc tích hợp VinES giúp hãng tăng khả năng kiểm soát công nghệ pin và chuỗi cung ứng, tối ưu chi phí vận hành, đồng thời tăng hàm lượng công nghệ trong xe điện.

Chủ động hơn khi phát triển xe mới

Khi đội phát triển xe và đội phát triển pin phối hợp sâu hơn, nhiều yếu tố có thể được thiết kế đồng thời:

• Kích thước pack.
• Vị trí lắp pin.
• Phân bố trọng lượng.
• Công suất.
• Khả năng sạc.
• Làm mát.
• Phần mềm quản lý.

Điều này có thể rút ngắn vòng lặp giữa thiết kế phương tiện và thiết kế hệ thống năng lượng.

Chủ động hơn về chuỗi cung ứng

Nếu một nhà sản xuất phụ thuộc hoàn toàn vào nhà cung cấp bên ngoài, biến động về nguồn cung hoặc công nghệ có thể ảnh hưởng kế hoạch sản xuất.

Việc sở hữu thêm năng lực nội bộ không có nghĩa doanh nghiệp hoàn toàn không cần nhà cung cấp, nhưng giúp tăng mức độ kiểm soát những phần quan trọng của chuỗi giá trị.

Tăng năng lực nghiên cứu và phát triển

VinFast nêu rõ một trong những mục đích của việc sáp nhập VinES là tận dụng nguồn lực để tăng cường nghiên cứu, phát triển pin cho phương tiện của hãng.

Ông Phạm Nhật Vượng hỗ trợ VinFast bao nhiêu?

Đây là phần bài cũ trên Pin Bảo Hùng nên được chỉnh lại để chính xác hơn.

Theo thông tin chính thức của VinFast, vào tháng 4/2023, ông Phạm Nhật Vượng ký cam kết tặng 1 tỷ USD từ tài sản cá nhân cho VinFast.

Ngoài ra, Vingroup cùng ông Phạm Nhật Vượng công bố thêm 500 triệu USD tài trợ không hoàn lại, đồng thời Vingroup bảo lãnh khoản vay 1 tỷ USD với thời hạn tối đa 5 năm để hỗ trợ hoạt động tăng trưởng và kế hoạch mở rộng của VinFast.

Vì vậy, không nên viết rằng:

“Vingroup tài trợ 1,5 tỷ USD.”

Cách diễn đạt chính xác hơn là:

500 triệu USD tài trợ không hoàn lại + bảo lãnh khoản vay 1 tỷ USD.

Thương vụ VinES có ý nghĩa gì đối với ngành pin Việt Nam?

Việc VinES được tích hợp vào VinFast trước hết là quyết định chiến lược của một doanh nghiệp.

Không nên suy rộng rằng một thương vụ có thể ngay lập tức thay đổi toàn bộ ngành pin Việt Nam.

Tuy nhiên, sự kiện cho thấy xu hướng đầu tư ngày càng sâu vào những công nghệ liên quan đến năng lượng và phương tiện điện.

Khái niệm “ngành pin” ngày càng rộng

Trước đây, khi nhắc đến pin tại Việt Nam, người tiêu dùng thường nghĩ đến:

• Pin AA.
• Pin AAA.
• Pin đồng hồ.
• Pin CR2032.
• Pin 9V.
• Pin sạc.

Ngày nay, ngành pin còn bao gồm:

• Cell lithium-ion.
• Battery pack.
• BMS.
• Pin xe điện.
• Lưu trữ năng lượng.
• Hệ thống quản lý nhiệt.
• Thu hồi và tái chế pin.

Sự thay đổi này đưa pin từ một sản phẩm tiêu dùng trở thành một phần quan trọng của hạ tầng năng lượng.

Pin lithium-ion xe điện khác pin lithium CR2032 thế nào?

Đây là một điểm rất dễ gây nhầm với người tiêu dùng.

Cùng có chữ lithium, nhưng hai nhóm hoàn toàn khác nhau.

Pin CR2032

CR2032 thông thường:

• Là pin lithium dùng một lần.
• Điện áp danh định 3V.
• Có dạng đồng xu.
• Không được thiết kế để sạc lại.
• Thường dùng cho smartkey, remote, cân, cảm biến và mainboard.

Pin lithium-ion xe điện

Pin lithium-ion trên xe:

• Có thể sạc lại.
• Được ghép thành battery pack lớn.
• Có BMS.
• Có hệ thống bảo vệ.
• Có hệ thống kiểm soát nhiệt.
• Hoạt động trong hệ điện áp cao hơn rất nhiều.

Do đó, không nên hiểu rằng mọi sản phẩm có chữ lithium đều cùng một công nghệ hoặc có thể sử dụng theo cùng cách.

Pin 18650 có liên quan gì đến pin xe điện?

18650 là một định dạng cell hình trụ thường được sử dụng với công nghệ lithium-ion.

Pin 18650 có thể xuất hiện trong:

• Đèn pin.
• Pack pin.
• Thiết bị điện tử.
• Dụng cụ điện.
• Một số hệ thống năng lượng.

Tuy nhiên, một viên 18650 riêng lẻ không thể so sánh trực tiếp với battery pack hoàn chỉnh của xe điện.

Battery pack còn cần:

• Hàng loạt cell.
• BMS.
• Mạch bảo vệ.
• Quản lý nhiệt.
• Cơ cấu chống va đập.
• Hệ thống điện cao áp.
• Phần mềm.

Đây là khoảng cách rất lớn giữa cell pin và hệ thống pin hoàn chỉnh.

Ngành pin Việt Nam có những cơ hội nào?

Sự phát triển của phương tiện điện và lưu trữ năng lượng có thể mở thêm nhu cầu cho nhiều ngành phụ trợ.

Điện – điện tử

Các hệ thống pin cần:

• PCB.
• Cảm biến.
• Connector.
• Dây dẫn.
• Bộ điều khiển.

Cơ khí

Battery pack cần:

• Vỏ.
• Khung.
• Giá đỡ.
• Cơ cấu bảo vệ.

Phần mềm

BMS và hệ thống quản lý năng lượng ngày càng phụ thuộc vào phần mềm.

Kiểm thử

Pin cần được kiểm tra về:

• Điện.
• Nhiệt.
• Độ bền.
• An toàn.
• Rung động.
• Môi trường.

Tái chế

Khi số lượng xe điện và thiết bị lưu trữ tăng, lượng pin hết vòng đời cũng tăng theo.

Điều này tạo nhu cầu cho hệ thống:

Thu hồi → đánh giá → tái sử dụng → tái chế.

Pin Bảo Hùng nhìn nhận sự phát triển công nghệ pin như thế nào?

Từ pin dân dụng cho đến battery pack xe điện, công nghệ lưu trữ năng lượng đang hiện diện ở ngày càng nhiều thiết bị.

Trong đời sống hàng ngày, người dùng vẫn thường xuyên sử dụng:

• Pin AA.
• Pin AAA.
• Pin AAAA.
• Pin C.
• Pin D.
• Pin 9V.
• Pin A23.
• Pin A27.
• Pin CR.
• Pin LR.
• Pin SR.
• Pin 18650.
• Pin smartkey.
• Pin đồng hồ.
• Pin remote.

Dù quy mô rất khác so với pin xe điện, một nguyên tắc kỹ thuật vẫn không thay đổi:

Mỗi thiết bị cần đúng loại pin được thiết kế cho nó.

Không nên lựa chọn pin chỉ dựa vào hình dáng hoặc suy nghĩ rằng điện áp cao hơn đồng nghĩa với “mạnh hơn” và tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp về VinES và VinFast

Ông Phạm Nhật Vượng tặng bao nhiêu cổ phần VinES cho VinFast?

Theo thông báo của VinFast, tỷ lệ là 99,8% cổ phần VinES.

Sự kiện diễn ra vào thời điểm nào?

Thông tin được công bố ngày 11/10/2023.

VinES hoạt động trong lĩnh vực gì?

VinES tập trung nghiên cứu, phát triển và sản xuất pin lithium-ion cho phương tiện giao thông và các ứng dụng lưu trữ năng lượng.

VinES có được sáp nhập vào VinFast không?

Có. VinFast công bố VinES sẽ được sáp nhập vào VinFast sau việc chuyển giao cổ phần.

VinFast tiếp nhận những tài sản gì từ VinES?

VinFast cho biết hãng tiếp nhận sở hữu trí tuệ liên quan đến cell và battery pack, cơ sở sản xuất, công nghệ, quan hệ hợp tác và hợp đồng nhà cung cấp của VinES.

VinES có vốn pháp định bao nhiêu?

Thông tin chính thức năm 2023 nêu mức 6.500 tỷ đồng.

Ông Phạm Nhật Vượng hỗ trợ VinFast thêm bao nhiêu?

VinFast cho biết ông Vượng đã cam kết tặng 1 tỷ USD từ tài sản cá nhân; ngoài ra Vingroup cùng ông Vượng công bố 500 triệu USD tài trợ không hoàn lại và Vingroup bảo lãnh khoản vay 1 tỷ USD, thời hạn tối đa 5 năm.

Pin xe điện có giống CR2032 không?

Không. CR2032 thông thường là pin lithium 3V dùng một lần, trong khi xe điện sử dụng hệ battery pack có thể sạc lại và có hệ thống quản lý phức tạp.

BMS trong pin xe điện là gì?

BMS là Battery Management System, hệ thống giám sát và quản lý hoạt động của battery pack.

Tại sao hãng xe muốn tự chủ công nghệ pin?

Khả năng kiểm soát sâu hơn về pin có thể giúp hãng xe tối ưu thiết kế, chuỗi cung ứng, chi phí, quản lý năng lượng và quá trình phát triển sản phẩm.

Bảng tóm tắt ý nghĩa thương vụ VinES – VinFast

Kết luận

Việc ông Phạm Nhật Vượng tặng 99,8% cổ phần VinES cho VinFast là sự kiện được công bố vào tháng 10/2023, với mục tiêu chính được VinFast nêu là tăng khả năng tự chủ công nghệ pin, củng cố chuỗi sản xuất và tăng nguồn lực nghiên cứu, phát triển pin cho xe điện.